ماهنامه شستی
شماره خبر : 4194
منتشر شده در: 7 دی 1404
ساعت : 0:45
بهرام بیضایی معمار سینمای ایران | شستی

بهرام بیضایی معمار سینمای ایران | شستی

بهرام بیضایی از آن دست هنرمندانی‌ست که نه فقط اثر می‌آفریند، بلکه زبان را دوباره به یاد می‌آورد که چگونه باید فکر کند. او درام را از سطح روایت بالا می‌کشد و به قلمرو اسطوره، تاریخ و پرسش‌های بی‌قرار انسان پرتاب می‌کند؛ جایی که گذشته هرگز نمی‌میرد و حال، همیشه زیر سایه‌ی آن نفس می‌کشد

بهرام بیضایی کیست؟

بهرام بیضایی متولد 5 دی سال 1317 نویسنده و کارگردان ایرانی فیلم و نمایش است. از کارهای دیگرش میشود تدوین و تهیه فیلم , و شاعری و مقاله نویسی اشاره کرد.بهرام بیضایی چهارده فیلم سینمایی ساخت, و در چند فیلم دیگرد هم دست داشته است. او فیلم ساز و صاحب سبک در سینمای ایران به شمار میرود.
بهرام بیضایی از آن دست هنرمندانی‌ست که نه فقط اثر می‌آفریند، بلکه زبان را دوباره به یاد می‌آورد که چگونه باید فکر کند. او درام را از سطح روایت بالا می‌کشد و به قلمرو اسطوره، تاریخ و پرسش‌های بی‌قرار انسان پرتاب می‌کند؛ جایی که گذشته هرگز نمی‌میرد و حال، همیشه زیر سایه‌ی آن نفس می‌کشد. در جهان بیضایی، صحنه فقط صحنه نیست؛ میدان نبرد حافظه و فراموشی‌ست، و کلمه سلاحی‌ست که هم زخم می‌زند و هم نجات می‌دهد.

او وارث سنت‌هاست، اما هرگز زندانی آن‌ها نمی‌شود. اسطوره در آثارش نه موزه‌ای غبارگرفته، که موجودی زنده و سرکش است؛ زن و مرد، قهرمان و قربانی، هم‌زمان نقش خود را بازی می‌کنند و علیه همان نقش می‌شورند. بیضایی تاریخ را روایت نمی‌کند تا آرام‌مان کند؛ تاریخ را می‌کاود تا نشان دهد چگونه تکرار می‌شویم، چگونه اشتباه می‌کنیم، و چگونه هنوز می‌توانیم جور دیگری باشیم.
بهرام بیضایی یادآور این حقیقت است که اندیشه بدون زیبایی لنگ می‌زند، و زیبایی بدون اندیشه به زینتی بی‌جان بدل می‌شود. او به ما آموخت که تئاتر و سینما فقط برای دیدن نیستند؛ برای بیدار شدن‌اند. در زمانه‌ای که صداها کوتاه و معناها کم‌جان‌اند، آثار او مثل آتشی آرام اما ماندگار می‌سوزند؛ نه برای ویران کردن، بلکه برای روشن نگه‌داشتن امکانِ فکر کردن.
درگذشت او دور از وطنی که عاشقانه دوستش داشت و تمامش را برای سربلندی آن گذاشت قابل وصف نیست،روحش شاد…

 

9 تا از فیلم هایی که بهرام بیضایی نویسنده و کارگردانی کرده است

فیلم هایی که بهرام بیضایی نویسنده و کارگردانی به شرح زیر هستش:

1. ۱۳۵۰ – رگبار
اولین فیلم بلندش؛ شهری، تلخ، و به‌شدت بیضایی‌وار. معلمی که در جامعه له می‌شود.
 

2. ۱۳۵۱ – غریبه و مه
فضایی اسطوره‌ای، رازآلود و ضدروایتِ رایج. هنوز هم یکی از خاص‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران.
 

3. ۱۳۵۴ – کلاغ
بازی با حافظه، هویت و گذشته. فیلمی که زمان در آن خطی نیست.


4. ۱۳۵۷ – چریکه تارا
اسطوره، زن، شمشیر، تاریخ. برخورد زن مدرن با قهرمانِ کهن.


5. ۱۳۶۰ – مرگ یزدگرد
تقریباً تئاترِ محض روی پرده سینما. روایت‌های متناقض از یک قتل تاریخی.


6. ۱۳۶۴ – باشو، غریبه‌ی کوچک
شاهکارِ مطلق. جنگ، زبان، مادرانگی و ایرانِ چندپاره. فیلمی که دیر فهمیده شد.


7. ۱۳۶۸ – شاید وقتی دیگر
درباره شک، خیانت، و ذهنِ متزلزل انسان مدرن. آرام و خفه‌کننده.


8. ۱۳۷۰ – مسافران
مرگ، آیین، زن، و تقدیر. یکی از شخصی‌ترین و شاعرانه‌ترین فیلم‌هایش.
 

9. ۱۳۷۸ – سگ‌کشی
بازگشت قدرتمند بعد از سال‌ها. نقد تیز سرمایه، فریب، و مردانِ همیشه طلبکار.

 

جمع بندی کلی در مورد کارنامه ی بهرام بیضایی 

اگر بخواهم صادق باشم، بیضایی را نمی‌شود فقط «دید»؛ باید خواند، مکث کرد، و دوباره برگشت و مطالعه کرد.اثر های هنری او فراتر از نسل خود بوده و میتوان گفت که بهرام بیضایی برای نسلی فیلم ساخت که هنوز نیامده بود.

برچسب ها : بهرام بیضایی کارگردان سینما سینمای ایران